تفاوت‌های کلیدی کنتور آب مکانیکی و اولتراسونیک را بشناسید

استفاده از کنتورهای اولتراسونیک که نوعی پیشرفته‌تر از کنتورهای مکانیکی هستند، امروزه بین مصرف‌کنندگان خانگی و صنعتی بیش از قبل رواج پیدا کرده‌ است. اما بسیاری از افراد نمی‌دانند که تفاوت کنتور آب مکانیکی و التراسونیک چیست و هر یک چه ویژگی‌هایی دارند. به همین دلیل در این مقاله به بررسی عملکرد و تفاوت‌های هر یک از این دو کنتور آبی پرداخته‌ایم تا با مزایا، معایب و کاربردهای مخصوص هر یک آشنا شوید.

کاربردهای کنتورهای آب التراسونیک

کنتورهای اولتراسونیک، از خانواده کنتورهای هوشمند آب هستند که قابلیت محاسبه خودکار میزان آب مصرفی را دارا بوده و همچنین داده‌های مختلفی مثل دبی جریان، حجم کل و … را نیز نشان می‌دهند. این کنتورها به دلیل تکنولوژی اندازه‌گیری جریان آب دقیق و متمایز با کنتورهای معمولی، بیشتر در اندازه‌گیری جریان آب با سرعت بالا مثل مهندسی حفاظت از آب و تصفیه فاضلاب استفاده می‌شوند. همچنین به دلیل نیاز به دقت و دوام بالا و نگهداری کم آب، مصارف صنعتی و شهری از دیگر موارد استفاده کنتورهای اولتراسونیک هستند. اما کنتورهای آب مکانیکی به دلیل دقت پایینتر و مصرف آب بیشتر، اغلب در مصارف مسکونی و تجاری استفاده می‌شوند.

مقایسه عملکرد کنتور مکانیکی و اولتراسونیک

اصلی‌ترین تفاوت کنتورهای مکانیکی و اولتراسونیک، در نحوه اندازه گیری جریان آب است. در حالی که کنتورهای قدیمی از قطعات متحرکی مثل پیستون یا توربین برای تعیین حجم آب استفاده می‌کنند، کنتورهای اولتراسونیک از شیوه اندازه‌گیری جریان آب بدون قطعات متحرک بهره برده و با فناوری امواج صوتی میزان جریان آب را اندازه‌گیری می‌کنند. این روش علاوه بر اینکه دقت اندازه‌گیری را بسیار افزایش می‌دهد، باعث دوام بیشتر و نگهداری آسان‌تر کنتور آب نیز می‌شود. همچنین برای دانستن میزان مصرف در هر یک از انواع کنتورها، باید توجه داشت که روش های قرائت کنتور مکانیکی و اولتراسونیک با یکدیگر متفاوت است. کنتورهای مکانیکی از یک صفحه چرخان و مکانیزم شمارش استفاده می‌کنند، در حالی که میزان مصرف در کنتور اولتراسونیک بر روی صفحه نمایش دیجیتال یا الکترونیکی آن نمایش داده می‌شود که در جعبه متر یا پانل قابل دسترسی می‌باشد.

مزایا و معایب کنتور التراسونیک

کنتورهای آب اولتراسونیک به علت استفاده از فناوری امواج صوتی برای اندازه‌گیری، دارای محدوده اندازه‌گیری گسترده‌ای هستند و قابلیت آن را دارند که با اندازه‌های مختلف جریان آب سازگار شوند. این ویژگی به خصوص در دبی‌های پایین و اندازه‌گیری جریان‌های کم بسیار سودمند است و باعث محاسبه دقیق آب مصرفی می‌شود. همچنین کنتورهای اولتراسونیک مثل کنتورهای مکانیکی دارای قسمت‌های متحرک نیستند که به مرور زمان فرسوده یا معیوب شود و با مقاومت به سایش، عمر مفید طولانی‌تری دارند.

نحوه نصب کنتورهای اولتراسونیک بر حسب مکان آن می‌تواند به صورت افقی، عمودی یا شیبدار باشد. این کنتورها همچنین بعد از نصب در برابر دستکاری و سرقت مقاومت بیشتری دارند، زیرا جابجایی یا بازکردن آنها دشوار است. کنتورهای آب اولتراسونیک انرژی نیز کمتری مصرف کرده و قابل بازیافت هستند. بنابراین در مقایسه با کنتورهای مکانیکی بیشتر دوستدار محیط‌زیست محسوب می‌شوند. این کنتورها همچنین تحت‌تاثیر ناخالصی‌هایی مثل شن، علف‌های هرز، مواد شیمیایی و مغناطیسی قرار نمی‌گیرند و با دقت و اطمینان بالای عملکرد، در طولانی مدت باعث صرفه جویی در هزینه‌ها خواهند شد.

با وجود تمامی مزایای مذکور، کنتورهای اولتراسونیک معایبی نیز دارند. هزینه خریداری و نصب این کنتورها به دلیل پیچیدگی عملکرد گرانتر از کنتورهای معمولی می‌باشد. با این حال هر چه کالیبر کنتور بزرگتر باشد، تفاوت قیمت آن کمتر است. همچنین این کنتورها ممکن است برای عملکرد دقیق و درست به نوع خاصی از لوله یا مواد نیاز داشته باشند و به طور کلی در هنگام نصب، کمتر تطبیق‌پذیر هستند.

مزایا و معایب کنتور مکانیکی

کنتورهای مکانیکی یکی از متداول‌ترین و قدیمی‌ترین تجهیزات برای اندازه‌گیری میزان آب مورداستفاده هستند که بر اساس میزان آب عبوری، مقدار مصرف آن را محاسبه می‌کنند. این کنتورها نسبت به کنتورهای هوشمند اولتراسونیک هزینه خریداری و نصب کمتری دارند. این تفاوت هزینه تنها برای مصارف خانگی نبوده و قیمت کنتورهای آب کشاورزی هوشمند و حجمی نیز با یکدیگر تفاوت قابل توجهی دارد. همچنین با انواع بیشتری از لوله‌کشی‌ها قابلیت انطباق دارند.

اما این کنتورها محدودیت‌های زیادی نیز دارا هستند. کنتور آب مکانیکی تنها به یک صورت قابل نصب است و باید به صورت کاملا افقی یا عمودی قرار گیرد. همچنین آب مورد استفاده در آب‌سنج‌های مکانیکی باید کیفیت آب لوله‌کشی را داشته و ناخالصی‌هایی مثل شن و ماسه، گیاهان و … در عملکرد آن اختلال ایجاد می‌کند. همچنین محدوده فشار و دمای کاری کنتورهای آب مکانیکی نسبت به کنتورهای اولتراسونیک کمتر است. یعنی کنتورهای هوشمند اولتراسونیک در بازه دمایی و فشار گسترده‌تری قادر به عملکرد مناسب هستند. در حالیکه بعضی کنتورهای مکانیکی در دمای پایین دچار یخ‌زدگی شده و عملکرد صحیحی ندارند.

دوام و عمر کنتور التراسونیک

به دلیل عدم وجود قطعات اضافی در کنتورهای اولتراسونیک که به مرور زمان فرسوده یا آسیب‌زده شوند، مقاومت سایشی  بیشتر و تاثیر کم ناخالصی‌های موجود در جریان آب بر روی آن و دامنه تحمل فشار و دمای گسترده‌تر، طول عمر این کنتورها اغلب بیشتر از دوام و عمر کنتور آب مکانیکی بوده و برای نگهداری فقط کافی است به طور منظم تمیز شوند.

نتیجه‌گیری

با توجه به تمامی موارد در بیان اینکه تفاوت کنتور آب مکانیکی و التراسونیک چیست، برای جمع‌بندی این نکات باید موارد زیر را در نظر بگیریم:

دقت اندازه‌گیری در کنتور آب: دقت کنتورهای مکانیکی و التراسونیک تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارد. کنتورهای آب اولتراسونیک اغلب نسبت به کنتورهای آب مکانیکی، به ویژه در دبی‌های پایین عملکرد دقیق‌تری دارند. این موضوع به دلیل آن است که کنتورهای اولتراسونیک دارای قطعات متحرکی نیست که بر دقت اندازه گیری تاثیر بگذارد و برای استفاده‌های صنعتی و کشاورزی مناسب می‌باشد.

نصب و نگهداری: در کلیه مواردی که  به دلیل محدودیت فضا، نصب با مشکل مواجه است، اندازه کوچک کنتور آب اولتراسونیک و ویژگی‌های نصب آسان آن باعث می‌شود انتخاب بهتری نسبت به کنتور مکانیکی باشد. همچنین کنتورهای اولتراسونیک به دلیل روش اندازه گیری غیر تماسی، قابلیت ضد تداخل قوی‌تری دارند.

هزینه: به طور کلی، قیمت کنتورهای آب اولتراسونیک بالاتر از کنتورهای آب مکانیکی می‌باشد. اما با توجه به استفاده طولانی مدت، هزینه‌های نگهداری کم و مصارف پیشرفته‌تر، کنتورهای آب اولتراسونیک از نظر هزینه کلی سودمندتر خواهند بود.